نمرۀ ارجاعات (CiteScore): معیار سنجش جدید که به شما کمک می‌­کند عملکرد مجله را دنبال کرده و تصمیم­‌گیری کنید

معیارهای جدید الزویر درون­‌بینی جامع، شفاف و به روز را در تاثیرگذاری نشریه فراهم می­‌کند

 

میزان تاثیر (Impact) نقش مهمی در درک عملکرد یک مجله در گذر زمان و تصمیم‌­گیری برای آیندۀ آن دارد. ممکن نیست بتوان تنها با استفاده از یک معیار تصویری حقیقی از میزان تاثیر به دست آورد؛ پس مجموعه‌­ای از معیارها مورد نیاز است تا تصمیماتِ آگاهانه را پشتیبانی کند.

امروز الزویر معیارهای ضریب تاثیر (CiteScore metrics) را به کار می­بندد: استانداردی تازه که دیدی جامع­‌تر، شفاف­‌تر و به روز­تر از میزان تاثیر مجله ارائه می­‌دهد؛ میزان تاثیرات به شما کمک می‌­کند مجله‌­تان را در آینده با تاثیرگزاری بیشتری پیش ببرید.

معیارهای ضریب تاثیر بخشی از سبد معیارهای نشر  Scopusاست که شامل SNIP[1] و SJR[2] ، شمارش ارجاع­‌دهی-و مقاله- و درصد ارجاعات است. ترکیب این معیارها در Scopus برداشت­‌هایی دربارۀ تاثیر استنادی (citation impact) بیش از 22220 عنوان را فراهم می­‌کند.

 

 

 

معیارهای نمرۀ ارجاعات مجموعه­‌ای از هشت شاخص مکمل هستند که در لیست زیر آمده است.

-         نمرۀ ارجاعات

-          پی­گیری نمرۀ ارجاعات

-          آمار درصدی نمرۀ ارجاعات

-          آمار چهار به یک نمرۀ ارجاعات

-          رتبه‌­بندی نمرۀ ارجاعات

-          شمار ارجاع­‌دهی

-          شمار مقالات

-          درصد ارجاع­‌دهی

ضریب تاثیر خود رویکردی قدرتمند را به دو دلیل ارائه می­‌دهد:

1-    بازۀ ارجاع‌­دهی سه ساله. تحقیقات نشان داده است که در زمینه­‌هایی که سرعت کار پایین است، بازۀ دو ساله برای ارزیابی داده‌­ها بسیار کوتاه است؛ با این حال پنج سال هم برای زمینه‌­هایی که عملکرد در آنها سریع‌تر است، طولانی محسوب می­‌شود. پایگاه داده‌­ای­ مانند Scopus  که حوزه‌­ای وسیع دارد، گویای مقدار ارجاع­‌دهی‌­ها در تمام رشته­‌هاست و در عین حال به نسبت، آخرین داده­‌ها را منعکس می‌­سازد؛ ترکیب سه سال برای چنین پایگاه داده‌­ای بسیار مناسب است. 

2-  صورت و مخرج ضریب تاثیر هر دو شامل همۀ گونه‌­های متون می‌­شوند. این یعنی نه تنها مقالات و داوری‌ها بلکه نامه‌­ها، یادداشت‌­ها، متون ویرایش‌­شده، مقالات همایش‌­ها و مقالات دیگر که توسط Scopus فهرست بندی شده‌­اند شامل این مجموعه می­‌شوند. نتیجه این است: صورت و مخرج مورد استفاده در محاسبات نمرۀ ارجاعات، قابل استناد است. این رویکرد تصویر کامل­تری از تاثیر استنادی ارائه می­‌دهد و دست­کاری در محاسبات را دشوارتر می­‌سازد.

 

 

جامع بودن

نمرۀ ارجاعات در اصل میانگین ارجاعات به ازای مقاله است که یک عنوان در طول بازۀ سه ساله دریافت می­‌کند. ساختن دوبارۀ آن ساده است. ارزش ضریب تاثیر  2015 برای بیشتر عناوین نشریات فعال­-مجلات، سری کتاب­‌ها، اقدامات همایش­‌ها و مجلات تجاری- که شروع چاپشان از 2014 بوده، در دسترس است.

شفاف

محاسبۀ ضریب تاثیر سرراست است؛ بی هیچ الگوریتم سرّی یا جزئیات پنهانی. نمایشگر آزاد منابع جزئیات که در Scopus در دسترس است، رقم دقیقی را که برای مشخص کردن عدد استفاده می­‌شود نشان می­‌دهد.

معیارهای نمرۀ ارجاعات، ارجاعات تمام مقالات چاپ شده در یک سال را به نسبت سه سال پیشین محاسبه می‌­کند. این امر مشخصۀ قوی­‌تر و صحیح‌­تری از تاثیر مجله را ارائه می­‌دهد. به عنوان مثال برای محاسبۀ ارزش سال 2015، نمرۀ ارجاعات ارجاع‌­دهی‌­های سال 2015 را در مقایسه با سال­‌های 2012، 2013 یا 2014 حساب می­‌کنند. این عدد تقسیم بر شمار مقالات ثبت شده در Scopus در سال­های  2012، 2013 و 2014 می‌­شود. 

به روز است

نمرۀ ارجاعات محاسبه می‌­شود و نشانگر میانگین ارجاع­‌دهی در کل تقویم سالانه است. اما میزان تاثیر می‌­تواند سریع­‌تر از آن تغییر یابد، پس پیگیری نمرۀ ارجاعات برای این است که دیدی به روز از عملکرد مجله در طول سال فراهم شود. به همین سبب نمرۀ ارجاعات ماهانه ارائه می‌­گردد.

بیش از آن عناوین جدید می­‌توانند یک سال پس از اینکه در لیست Scopus ثبت شدند، معیارهای نمرۀ ارجاعات دریافت کنند. از آنجا که ضریب تاثیر به شکل خودکار تمام فصلنامه­‌های قابل درخواست را پوشش می­‌دهد، پس هیچ روند درخواست پیچیده­ و یا حذف­‌شدگی نامعلومی در کار نیست. این امر موجب می‌­شود که شاخص‌­های نمرۀ ارجاعات که مجلاتی از قبیل CiteScore Rank را مورد قیاس قرار می­‌دهند، به روز نگاه داشته شوند.

  ترجمه و گردآوری: واحد نشریات موسسه دانش گستر فرنام          

 

 



[1] -(Source Normalized Impact per Paper)

[2] -(SCImago Journal Rank)