سوال پژوهشی یا موضوع پرپوزال، اولین قسمت نگارش یک طرح پژوهشی است.

مقاله نویسی با بدست آوردن داده ها شروع می شود و داده ها در راستای یک سوال پژوهشی یا موضوع پروپوزال جمع آوری می شوند.

انتخاب سوال پژوهشی (موضوع پروپوزال) اولین و اساسی‌ترین قدم برای دست‌یابی به موفقیت در چاپ مقاله و پیشرفت شما به عنوان یک محقق می‌باشد. در حالی که بسیاری از محققان سوالات پژوهشی خود را از روی کنجکاوی انتخاب می‌کنند، بسیاری دیگر به دلیل فشار زیاد در امر چاپ مقاله، انتخاب یک سوال پژوهشی (موضوع پروپوزال) را یک امر پرتنش می‌دانند. بدتر اینکه گروه دوم از محققان اغلب تردید دارند که از شما سوال بپرسند، زیرا معتقدند که باید خودشان به جواب سوالاتشان برسند.

 

دو عامل مهم وجود دارد که باید در هنگام رسیدن به یک سوال پژوهشی (موضوع پروپوزال)  در نظر گرفته شوند: امکان‌سنجی و علاقه.

 

امکان‌سنجی با مهارت محقق و فناوری در دسترس محقق در آزمایشگاه انجام می‌گیرد. از سوی دیگر، تصمیم‌گیری در مورد علاقه در زمینه پژوهش کاملا ذهنی است. شما می‌توانید یک سوال پژوهشی (موضوع پروپوزال)  را انتخاب کنید که در زمینه مورد علاقه شما یا مربوط به یکی از موضوعات داغ در جامعه باشد.

انتخاب یک سوال پژوهشی (موضوع پروپوزال) در زمینه مورد علاقه به شما کمک می‌کند که انگیزه‌تان را در طول پروژه حفظ کنید، که برای پژوهش بسیار ضروری است. مشاوران پژوهشی باید وقت خود را صرف صحبت کردن و گوش دادن به محققان جوان کنند تا به آن‌ها در شناسایی زمینه‌های مورد علاقه‌شان و انتخاب یک سوال پژوهشی (موضوع پروپوزال) ممکن کمک کنند. از انتخاب سوالات پژوهشی که راحت‌تر هستند اما خیلی جذاب و مورد توجه نیستند و همچنین سوالاتی که جذاب هستند ولی قابل انجام نیستند یا انجام آن‌ها دشوار است، باید اجتناب کرد. سوالات پژوهشی ایده‌آل سوالاتی هستند که هم امکان‌پذیر و هم جذاب باشند.

نوع سوالات انتخاب شده و چالش‌های مرتبط با آن‌ها به طور عمده به زمینه تخصص محقق بستگی دارد. یک دانشجوی کارشناسی ارشد یا دکترا یا یک محقق early-career تمایل دارد که مساله‌ای را انتخاب کند که به راحتی حل می‌شود، به طوری که هر موفقیت و یا بازخورد مثبت اعتماد به نفس او را افزایش می‌دهد. به همین ترتیب، با توجه به محدودیت‌های زمانی و مشکلات در مورد تامین بودجه، دانشجویان فوق دکترا پروژه‌هایی را ترجیح می‌دهند که آسان هستند ولی منجر به افزایش قابل‌توجه دانش در زمینه تحقیق می‌شوند. از سوی دیگر، محققی که شروع به هدایت یک آزمایشگاه کرده است، به یک سوال بزرگ و شاید پیچیده نیاز دارد که بتوان آن را به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کرد.

 

اشتباه رایج دانشجویان کارشناسی ارشد و دکترا در ابتدای کارشان انتخاب اولین مساله‌ای است که به ذهنشان می رسد. انتخاب یک مساله خوب و مناسب امری زمان‌بر است و هر هفته زمان گذاشتن برای انتخاب یک مساله خوب می‌تواند ماه‌ها و سال‌ها صرفه‌جویی زمانی در پی داشته باشد.

 

یک دانشجوی کارشناسی ارشد یا دکترا چند ماه اول را باید صرف خواندن و بحث در مورد مسائل بالقوه کرده و برای شروع کار روی پروژه عجله نکند. این امر مستلزم تلاش سخت از طرف دانشجو و حمایت از سوی استاد راهنما می‌باشد. متاسفانه، بودجه ناکافی و ضرب‌الاجل‌های اعطای کمک هزینه‌های تحصیلی بعضی از عواملی هستند که این دوره آماده‌سازی را محدود می‌کنند. با این حال، غلبه بر این مشکلات و صرف زمان برای انتخاب یک مساله قابل انجام و جالب توجه می‌تواند در درازمدت تفاوت بزرگی ایجاد کند.

هنگامی که یک سوال پژوهشی را انتخاب کرده و اهداف مشخص را تعیین کردید، سفرتان را به سمت هدفتان آغاز می‌کنید. اما سپس چه اتفاقی می‌افتد؟ شما با محدودیتهای فنی پیش‌بینی نشده یا شکست در مورد آزمایش‌ها مواجه می‌شوید و پروژه‌تان بسیار متفاوت‌تر از آنچه در ابتدا فکر می‌کردید پیش می‌رود.

در این شرایط، یک سوال جدید پژوهشی ممکن است در ذهن‌تان ظاهر شود و ممکن است خود را دورتر از اهدافتان بیابید. این مساله برای همه محققان پیش می‌آید؛ آنچه محققان برجسته را در این شرایط متمایز می‌کند، باز بودن ذهن آن‌ها برای اصلاح سوالاتشان براساس تجربه و اطلاعات جدید بدون به خطر انداختن هدف وسیعشان می‌باشد.

در نهایت اگر پژوهش‌تان این توانایی را داشته باشد که بخش مورد توجهی را به اطلاعات حوزه پژوهشی‌تان اضافه کند، شما موفق شده‌اید.

 

avatar mx-auto white

نویسنده: دکتر شازیا خانام ( Dr. Shazia Khanam)